In Nederland zijn ongeveer vier miljoen mensen lid van een openbare bibliotheek. Daarmee is de bibliotheek de grootste culturele instelling van Nederland. Deze positie is echter niet vanzelfsprekend. De bibliotheeksector ziet zich geconfronteerd met een snel veranderende en dynamische omgeving, die weliswaar uitdaagt tot vernieuwing maar ook een onzeker toekomstperspectief met zich meebrengt. De invloed van ontwikkelingen op het gebied van ICT, e-cultuur en nieuwe media zijn allesbepalend voor de bibliotheeksector. Zowel het gebruik als het bereik van de bibliotheken loopt terug en de monopoliepositie van de bibliotheek als distributiekanaal staat onder druk.

Aldus de Agenda Bibliotheken in het raadadvies Innoveren, participeren! (maart 2007).  Hierin beschreef de Raad welke beleidsmaatregelen nodig zijn om de sector zowel weerbaar als flexibel de toekomst tegemoet te laten treden. Deze toekomstagenda vormde tevens de opmaat voor het advies over bibliotheekvernieuwing dat de Raad in mei 2008 uitbracht. Het kabinet stelt jaarlijks een bedrag van 20 miljoen euro beschikbaar voor de noodzakelijke vernieuwing van de openbare bibliotheken.