De huidige ruimtelijke opgave is enorm en bevat onder andere aandacht voor het wassende water, de zorg om het leefmilieu, de kwaliteit van de openbare ruimte, de veranderingen in bevolkingssamenstelling, de toenemende rijkdom aan levensstijlen, de groeiende behoefte aan veiligheid, de druk op het territorium door internationale concurrentie, de groeiende rijkdom en de navenante behoefte aan meer individuele ruimte, de druk op het wegennet, het zorgvuldig omgaan met erfgoed. Het is een belangrijke taak van de overheid om ervoor te zorgen dat financiële middelen, talent, menselijke energie, beleidsinstrumentarium en kwaliteitsbesef voor deze opgave beschikbaar komen. Door het aanreiken van een beleidskader geeft de overheid bovendien richting aan de ontwikkeling van het land.

De Raad bepleit een integrale aanpak, waarbij het culturele vermogen van architectuur, stedenbouw, monumentenzorg, archeologie en landschapsarchitectuur krachtig worden ingezet. Dit ter bestendiging van een mooi Nederland: prettig om in te leven en te werken, aantrekkelijk om in te investeren, verleidelijk om te komen bewonderen en inspirerend om elders van te leren.

Onder architectuurbeleid wordt door de Raad verstaan: de wijze waarop de overheid bijdraagt aan het kwaliteitsbesef van onze fysieke leefomgeving onder alle actoren, zodat deze niet alleen worden gestuurd door regelgeving, maar ook worden geïnspireerd door ideeën.

Verder kent architectuurbeleid een visie op continuïteit door uit te gaan van een tijdsdimensie. Hierbij gaat het om de zorg voor verantwoorde transformaties van verleden in toekomst. Zie bijvoorbeeld het tussentijds advies Stelseldiscussie Monumentenzorg (juli 2007). Het is volgens de Raad van belang om het bouwproces niet te zien als iets wat voorafgaat aan het eindresultaat, maar als een cyclus van ontwerp, oplevering, gebruik en hergebruik op lange termijn. Nederland is immers nooit af. Om die reden is het goed dat architectuur, stedenbouw, monumenten, archeologie en landschap geplaatst worden tegen de achtergrond van ruimte en tijd in historisch perspectief.